Bir formda required özelliği bulunması, sunucuya gelen verinin güvenli veya geçerli olduğu anlamına gelmez. İstek tarayıcı arayüzü kullanılmadan da gönderilebilir. PHP tarafında verinin türü, uzunluğu ve beklenen biçimi kontrol edilmeli; kullanıcıya geri gösterilirken doğru bağlamda çıktı kaçışlanmalıdır. CSRF kontrolü ise isteğin oturumla ilişkili beklenen form akışından gelmesine yardım eder. Bu parçalar aynı sorunu çözmez, birbirini tamamlar.
Doğrulama kurallarını alan bazında yazın
İsim alanında boşlukları temizlemek ve bir uzunluk aralığı belirlemek, e-posta alanını adres biçimiyle doğrulamak, mesajı ise gereksiz uzun veriden korumak gerekir. Bütün alanlara tek bir “temizle” fonksiyonu uygulayıp işi tamamlanmış saymayın. Bir alan dizisi beklenmediği hâlde saldırgan dizi gönderirse PHP fonksiyonları hata verebilir; önce tür kontrolü yapın.
Örnekte mesaj formu yalnızca doğrulama ve güvenli gösterim yapar. E-posta gönderimi veya veritabanına kayıt içermez. Gerçek uygulamada spam sınırlaması, kayıt yetkisi ve hata günlüğü ayrıca kurulmalıdır. Formun çalışmasını göstermekle eksiksiz bir iletişim sistemi kurmak aynı kapsam değildir.
CSRF değerini oturumda saklayın
Kriptografik rastgele bir değer oluşturup oturumda saklayın. Form içindeki gizli alanla gelen değeri hash_equals kullanarak karşılaştırın. Değerin varlığı ve string olması kontrol edilmelidir. CSRF alanı kullanıcı kimlik doğrulamasının veya işlem yetkisinin yerine geçmez; giriş gerektiren bir işlemde bunlar ayrıca doğrulanır.
Aşağıdaki örnek PHP 8 ve üzeri için, çıktı başlamadan çalışan tek bir dosya olarak düzenlenmiştir. HTTPS kullanımını sunucu düzeyinde sağlayın. Metin uzunluklarının Türkçe karakterlerde doğru değerlendirilmesi için mbstring gerekir.
<?php
session_start([
'cookie_httponly' => true,
'cookie_secure' => !empty($_SERVER['HTTPS'])
&& $_SERVER['HTTPS'] !== 'off',
'cookie_samesite' => 'Lax',
]);
$_SESSION['csrf'] ??= bin2hex(random_bytes(32));
function escapeHtml(string $text): string {
return htmlspecialchars($text, ENT_QUOTES | ENT_SUBSTITUTE, 'UTF-8');
}
$errors = [];
$name = '';
if (($_SERVER['REQUEST_METHOD'] ?? 'GET') === 'POST') {
$token = $_POST['csrf'] ?? null;
if (!is_string($token) || !hash_equals($_SESSION['csrf'], $token)) {
http_response_code(403);
exit('Form doğrulaması başarısız. Sayfayı yenileyin.');
}
$input = $_POST['name'] ?? null;
$name = is_string($input) ? trim($input) : '';
if (mb_strlen($name, 'UTF-8') < 2 || mb_strlen($name, 'UTF-8') > 80) {
$errors[] = 'Adınızı 2–80 karakter arasında yazın.';
}
if (!$errors) {
echo '<p>Form doğrulandı: ' . escapeHtml($name) . '</p>';
}
}
?>
<?php foreach ($errors as $error): ?>
<p role="alert"><?= escapeHtml($error) ?></p>
<?php endforeach; ?>
<form method="post">
<input type="hidden" name="csrf" value="<?= escapeHtml($_SESSION['csrf']) ?>">
<label for="name">Adınız</label>
<input id="name" name="name" value="<?= escapeHtml($name) ?>"
minlength="2" maxlength="80" required>
<button type="submit">Kontrol et</button>
</form>
Çıktı bağlamını koruyun
HTML metni ve tırnak içindeki HTML attribute değeri için yukarıdaki kaçışlama uygundur. Aynı fonksiyonu JavaScript, CSS veya SQL için genel güvenlik aracı sanmayın. Veritabanında hazırlıklı sorgu, URL’de uygun adres doğrulama ve kod bağlamlarında farklı kurallar gerekir. Veriyi “bir kere temizledim” diyerek bütün ortamlara ham biçimde taşımayın.
Hata durumunu okuyucuya anlatın
Tek bir “Hata!” mesajı yerine hangi alanın neden kabul edilmediğini söyleyin. Parola, bağlantı bilgisi veya ayrıntılı SQL hatasını ziyaretçiye göstermeyin. Kullanıcının yazdığı metni formda tutacaksanız değerlerin kaçışlandığını tekrar kontrol edin. Reddedilen istekten sonra güvenli bir düzeltme yolu bulunmalıdır.
Beklenmeyen isteklerle prova yapın
Boş isim, 100 karakterlik isim, normal Türkçe isim ve isim alanı yerine dizi göndererek sonucu karşılaştırın. CSRF alanını silip isteğin 403 verdiğini görün. İsim içine HTML etiketi yazıldığında çıktı gerçek HTML olarak çalışmamalıdır. Sunucu kontrolü ile tarayıcı kontrolünün birbirinden bağımsız olduğunu bu denemeler daha açık gösterir.
Kaynaklar: PHP — htmlspecialchars, hash_equals, OWASP — CSRF Prevention.
Yazı hakkında konuş