Bir satın alma kayıt tablosundaki bütün satırları tek istekte çekmek, kayıt sayısı arttıkça hem sunucuyu hem tarayıcıyı zorlar. Sayfalama, sonuçları belirli büyüklükte parçalara ayırır. Fakat sayfa numarasını doğrudan SQL içine yazmak, toplam sayıyı filtrelerden bağımsız hesaplamak veya kararsız sıralama kullanmak hatalı sonuçlara yol açabilir. PDO ile filtre ve sayfalama ilişkisini açık bir yöntemle kurabiliriz.
Sorgunun sırasını belirleyin
Örnekte yazilar tablosunda id, baslik ve kategori alanları bulunduğunu varsayalım. $pdo önceden oluşturulmuş ve hata yönetimi yapılandırılmış PDO bağlantısıdır. Kategori filtresi hem toplam kayıt sorgusunda hem veri sorgusunda aynı olmalıdır. Toplamı bütün yazılardan hesaplayıp ekrana yalnızca PHP kategorisini çekerseniz boş son sayfalar oluşabilir.
Sıralama da açık olmalıdır. Yalnızca tarih alanı üzerinden sıralandığında aynı tarihteki kayıtların sırası belirsiz kalabilir. İkinci bir benzersiz alanla sıralama tamamlanabilir. Bu basit örnekte id DESC kullanıyoruz; bu tarih sıralamasıyla aynı anlamda değildir, yalnızca deterministik bir gösterim tercihidir.
Sayfa numarasını aralık içinde tutun
İstekten gelen sayı negatif, çok büyük veya sayı olmayan bir değer olabilir. Önce doğrulayın, sonra toplam sayfaya göre sınırlandırın. Kullanıcı filtre değiştirdiğinde sayfayı birinci sayfaya döndürmek daha anlaşılır olabilir. Boş sonuçta “1/0” gibi bir arayüz oluşturmamak için davranışı baştan belirleyin.
<?php
function listPage(PDO $pdo, string $category, int $requestedPage): array {
$perPage = 10;
$count = $pdo->prepare(
'SELECT COUNT(*) FROM yazilar WHERE kategori = :kategori'
);
$count->execute(['kategori' => $category]);
$total = (int) $count->fetchColumn();
$pages = max(1, (int) ceil($total / $perPage));
$page = min($pages, max(1, $requestedPage));
$offset = ($page - 1) * $perPage;
$query = $pdo->prepare(
'SELECT id, baslik FROM yazilar WHERE kategori = :kategori '
. 'ORDER BY id DESC LIMIT :limit OFFSET :offset'
);
$query->bindValue(':kategori', $category, PDO::PARAM_STR);
$query->bindValue(':limit', $perPage, PDO::PARAM_INT);
$query->bindValue(':offset', $offset, PDO::PARAM_INT);
$query->execute();
return [
'rows' => $query->fetchAll(PDO::FETCH_ASSOC),
'page' => $page, 'pages' => $pages, 'total' => $total,
];
}
Bu LIMIT/OFFSET biçimi MySQL ve SQLite gibi ilgili sözdizimini destekleyen sistemler içindir; bütün PDO sürücülerinde aynı SQL varsayılmaz. Tam sayı parametrelerini açıkça bağlamak veri türünü belirtir. Tablo veya sıralama alanı gibi SQL tanımlayıcıları değer parametresi olarak bağlanamaz; kullanıcıya sıralama seçeneği veriyorsanız izinli alanlardan sabit bir eşleme yapın.
Sayfalama bağlantısında filtreyi koruyun
İkinci sayfa bağlantısı yalnızca ?page=2 üretiyorsa kategori filtresi kaybolabilir. URL oluştururken geçerli filtreleri koruyun. Değişkenleri ham birleştirmek yerine uygun query string üretimi kullanın. Ekrana basılan başlık ve URL’ler de kendi HTML bağlamında kaçışlanmalıdır.
<?php
$params = ['kategori' => 'php', 'page' => 2];
$url = '?' . http_build_query($params);
echo '<a href="' . htmlspecialchars($url, ENT_QUOTES, 'UTF-8')
. '">Sonraki sayfa</a>';
Boş sonuç ve son sayfa kontrolü
23 kayıt ve sayfa başına 10 satır için üç sayfa beklenir: 10, 10 ve 3 satır. Sayfa 99 istendiğinde örnek fonksiyon son geçerli sayfaya sınırlar. Hiç kayıt yoksa arayüz “Henüz sonuç yok” diyebilir ve sayfalama bağlantılarını göstermeyebilir. Bu davranışları sadece 100 satırlık düzgün örnekle değil, 0, 1, 10 ve 11 satırla da sınayın.
Büyük tablolarda OFFSET maliyetini düşünün
Çok ileri sayfalarda OFFSET, veritabanının çok sayıda satırı atlamasına yol açabilir. Uygun indeksler ve sorgu planı önemlidir. Sürekli aşağı kaydırılan veya çok büyük listelerde son görülen kimliğe dayanan keyset yaklaşımı değerlendirilebilir. Bu yöntem klasik numaralı sayfalamanın bire bir yerine geçmeyebilir; kullanıcı deneyimine göre seçilmelidir.
Sayfalama tamamlandığında toplam sayının, filtrelerin, sıralamanın ve HTML çıktısının birlikte doğru çalıştığını kontrol edin. Ekranda 10 satır görmek, bütün bu koşulların sağlandığını tek başına kanıtlamaz.
Kaynaklar: PHP — PDOStatement::bindValue, PDO::prepare.
Yazı hakkında konuş