Bir formdan gelen 11.10.2026 09:30 değeri, saat dilimi belirtilmeden tek başına kesin bir anı anlatmaz. Sunucu başka saat dilimindeyse aynı metin farklı zamana dönüşebilir. Tarih verisinde giriş, saklama ve gösterim kurallarını açık tanımlamak gerekir. Aşağıdaki örnek, Türkiye yerel saatinde girilen tek bir randevu anını işler; tekrarlayan takvim kuralları ayrı bir tasarım ister.
Giriş biçimini belirleyin
Kullanıcıya beklenen biçimi açıkça gösterin. Gün ve ayın karışabileceği serbest metinleri otomatik tahmin ettirmek yerine belirli bir format kullanın. Örnekte gün.ay.yıl saat:dakika biçimi kabul ediliyor. Boş değer ve hatalı türler daha ayrıştırmaya geçmeden reddedilmelidir.
Taşan tarihleri de reddedin
createFromFormat bazı geçersiz tarihlerde bir nesne üretip uyarı verebilir. Bu nedenle yalnız nesnenin varlığını kontrol etmek yeterli değildir. Uyarıları inceleyin ve yeniden biçimlendirilmiş değeri girişle karşılaştırın. Örnek PHP 8 içindir; getLastErrors sorunsuz durumda false dönebildiği için koşul bunu da dikkate alır.
$input = '11.10.2026 09:30';
$zone = new DateTimeZone('Europe/Istanbul');
$local = DateTimeImmutable::createFromFormat('!d.m.Y H:i', $input, $zone);
$errors = DateTimeImmutable::getLastErrors();
if (!$local || ($errors && ($errors['warning_count'] || $errors['error_count']))
|| $local->format('d.m.Y H:i') !== $input) {
throw new InvalidArgumentException('Tarih ve saat geçersiz.');
}
$utc = $local->setTimezone(new DateTimeZone('UTC'));
echo $utc->format('Y-m-d H:i:s');
Bu sabit örneği form verisine bağlarken önce alanın string olduğunu ve beklenen uzunlukta bulunduğunu doğrulayın. Hata mesajını kullanıcıya kontrollü biçimde gösterin; sunucu ayrıntılarını sayfaya dökmeyin. Veritabanına yazarken parametreli sorgu kullanın.
Saklama kuralını belgeleyin
Veritabanındaki tarih sütununun UTC tuttuğunu açıkça belirtin. Saat dilimini içermeyen bir metin sütununu kendi başına UTC sanmayın; bu uygulamanın kabulüdür. Aynı kayıt ekranda gösterilirken yeniden Europe/Istanbul bölgesine dönüştürülebilir. DateTimeImmutable dönüşümde yeni nesne döndürdüğünden dönüş değerini kullanın.
An ile yerel takvim kuralını ayırın
Tek randevu anı UTC’ye çevrilebilir. Ancak her pazartesi yerel 09:00 kuralı yalnız bir UTC değeriyle temsil edilemez; tekrar kuralı ve ilgili bölge ayrıca saklanmalıdır. Başka ülkelerde yaz saati geçişleri de değerlendirilmelidir.
Testte geçerli tarih, olmayan gün, boş giriş ve farklı gösterim bölgesi kullanın. 31 Şubat kabul edilmemeli; aynı anın farklı bölgelerde farklı saat göstermesi ise hata sayılmamalıdır.
Yazı hakkında konuş