Stoktan malzeme düşerken bakiye güncelleniyor fakat hareket kaydı eklenemiyorsa iki tablo birbirinden kopar. Örneğin depoda 20 parça varken 3 parça çıkış yapılmış, bakiye 17 olmuş ama çıkış belgesi oluşmamış olabilir. İşlem bütünlüğü için bu iki değişikliğin birlikte tamamlanması veya birlikte geri alınması gerekir.

İşlemin sınırını belirleyin

Örnekte stok(id, adet) ve hareketler(stok_id, adet) tabloları olsun. Miktarlar tam sayıdır. Kod, önceden kurulmuş ve exception hata modunda çalışan PDO bağlantısı alır. MySQL’de kullanılan tabloların transaction destekleyen uygun motorla oluşturulması gerekir; bütün depolama motorları aynı davranmaz.

<?php
function stockOut(PDO $pdo, int $id, int $qty): void {
    if ($id < 1 || $qty < 1) {
        throw new InvalidArgumentException('Geçersiz çıkış.');
    }
    $pdo->beginTransaction();
    try {
        $update = $pdo->prepare(
            'UPDATE stok SET adet = adet - :qty '
            . 'WHERE id = :id AND adet >= :minimum'
        );
        $update->execute([
            'qty' => $qty, 'id' => $id, 'minimum' => $qty,
        ]);
        if ($update->rowCount() !== 1) {
            throw new RuntimeException('Stok bulunamadı veya yetersiz.');
        }
        $insert = $pdo->prepare(
            'INSERT INTO hareketler (stok_id, adet) VALUES (:id, :qty)'
        );
        $insert->execute(['id' => $id, 'qty' => $qty]);
        $pdo->commit();
    } catch (Throwable $error) {
        if ($pdo->inTransaction()) {
            $pdo->rollBack();
        }
        throw $error;
    }
}

Bu fonksiyon yeni bir transaction başlatır; zaten açık bir transaction içinden doğrudan çağrılacak biçimde tasarlanmamıştır. Ondalıklı kg miktarı gereken sistemde tam sayı adet modeli yeterli değildir. Uygun hassasiyet ve veri türü ayrıca seçilmelidir.

Bakiyeyi okuma ve düşme arasında ayırmayın

Önce SELECT ile bakiyeyi okuyup sonra koşulsuz UPDATE yapmak, iki istek araya girdiğinde sorun çıkarabilir. Örnekte yetersiz stok kontrolü UPDATE koşulunun içindedir. Başarılı değişiklikten sonra hareket eklenir. Kullanılan veritabanının kilitleme ve eşzamanlılık davranışı yine gerçek ortamda sınanmalıdır.

Transaction, aynı isteğin iki kez gönderilmesini kendiliğinden önlemez. Kullanıcı düğmeye iki defa bastığında ayrı iki geçerli çıkış oluşabilir. Belge numarası veya işlem anahtarı için uygun benzersizlik ve tekrar işleme kontrolü ayrıca gereklidir. Yetki kontrolü ve CSRF de bu fonksiyonun dışında kalır.

Hata senaryosunu gerçekten deneyin

Hareket eklemesini bilinçli olarak başarısız kılan test ortamında bakiye değişmeden kalmalıdır. Ardından normal çıkışta bakiye ve hareket birlikte oluşmalıdır. Yetersiz stokta hiçbir hareket eklenmemelidir. Kullanıcıya genel hata gösterirken teknik ayrıntıyı kontrollü sunucu kaydına yazın; bağlantı bilgilerini ekrana basmayın.

DDL işlemlerini, örneğin tablo oluşturmaya ilişkin komutları bu akışın içine rastgele koymayın. Bazı veritabanlarında bunlar transaction davranışını etkileyebilir. Stok çıkışının kapsamını veri değişiklikleriyle sınırlı tutmak kontrolü kolaylaştırır.

Kaynaklar: PHP — PDO transactions, beginTransaction, rollBack.

İlgili okumalar